sobota, 26 kwietnia 2014

Koreański - gramatyka #1


Koreański jest językiem aglutynacyjnym.
Aglutynacyjność (dosł. sklejanie) to cecha takich języków jak np. koreański, japoński, węgierski, turecki w których można dodając końcówki (lub przedrostki) do wyrazu, zbudować nawet całe zdanie.

W zdaniach zachowany jest szyk SOV, czyli podmiot-dopełnienie-orzeczenie.
Większość współczesnych języków europejskich używa szyku podmiot-orzeczenie-dopełnienie, więc przyzwyczajenie się może być trochę trudne. 
Ten szyk zdania może ulegać pewnym modyfikacjom, ale należy zachować na końcu czasownik. 

Przykład:


koreański

A: "가게에 가세요?" (gage-e gaseyo?)
B: "예." (ye.)


polski - tłumaczenie dosłowne 


A: *"Sklep do idziesz?"
B: "Tak."


polski

A: "Czy idziesz do sklepu?"
B: "Tak."

Słowa, które są oczywiste (temat, o którym się rozmawia) mogą być pominięte (podobnie jak to się dzieje w języku polskim), o ile nie zaszkodzi to w zrozumieniu zdania.




RZECZOWNIK + partykuła

W języku koreańskim rzeczowniki nie posiadają rodzaju, są również nieodmienne, dotyczy to zarówno słów rdzennie koreańskich jak i tych wywodzących się z innych języków.
Razem z rzeczownikami funkcjonują partykuły, które dokleja się do rzeczowników lub innych części mowy (zależnie od typu zdania).
Funkcje koreańskich partykuł można czasami porównać do roli, jaką w języku polskim pełnią przypadki.




Partykuła


Romanizacja

Znaczenie i użycie

Przykład


eun

Temat zdania, słowo kończy się na spółgłoskę


집은 (jibeun) - dom



neun

Temat zdania, słowo kończy się na samogłoskę


바지는 (bajineun) - spodnie



i

Podmiot, słowo kończy się na spółgłoskę

책이 (chaegi) - książka



ga

Podmiot, słowo kończy się na samogłoskę

모기가 (mogiga) - komar

꺼서


kkeoseo

Podmiot, użycie ze słowem honoryfikatywnym


부모님께서 (bumonimkkeseo)- rodzice




eul

Biernik, słowo kończy się na spółgłoskę

밥을 먹다 (babeul meogda) – jeść posiłek






reul


Biernik, słowo kończy się na samogłskę

친구를 만나다 (chingureul mannada)
- spotykać przyjaciela




e

Miejscownik w znaczeniu umiejscowienia

집에 (jibe) – w domu



e

Miejscownik w znaczeniu kierunku lub miejsca


바르샤바에 (bareusyabae) –
do Warszawy




e

Miejscownik w znaczeniu określenia czasu

시에 (se si-e) –
o trzeciej



에서



eseo


Miejscownik w znaczeniu wykonywania czynności w danym miejscu


방에서 음악을 듣다 (bangeseo eumageul deuudda) – słuchać muzyki w pokoju


에서



eseo

Miejscownik w znaczeniu „z” (skądś) lub „od”

폴란드에서 (pollandeseo) –
z Polski



으로



euro

Narzędnik, wyraża zrobienie czegoś za pomocą czegoś, słowo kończy się na spółgłoskę.


볼펜으로 쓰다 (bolpeneulo sseuda)
- pisać długopisem

으로


euro

Miejscownik „w kierunku”, „do”, słowo kończy się spółgłoskę


미국으로 (migukeulo) – do USA




ro

Narzędnik, wyraża zrobienie czegoś czymś, słowo kończy się na samogłoskę


기차로 가다
(gicharo kada)
 – jechać pociągiem





ro

Miejscownik, „w kierunku”, „do”, słowo kończy się na samogłoskę

호주로 (hojulo)
– do Australii

까지


kkaji

Miejscownik, poruszanie się „do”, „aż do”

의자까지 (uijakaji)
- aż do krzesła


까지


       
        kkaji


Miejscownik, czasowo „do”, „aż do”

크리스마스까지 (keuriseumaseukkaji)
-do Bożego Narodzenia



부터



buteo


Miejscownik, czasowo „od” (od momenu)

방학부터 (banghagbuteo)
- od wakacji





‘ui’ lub częściej jako ‘e’



Dopełniacz (kogo? czego?)

반고흐의 그림 (bangoheuuui geurim)
- obraz van Gogha


에게


ege

Celownik (komu? czemu?)

여자에게 (yeojaege)
-kobiecie/dla kobiety






kke


Celownik, ze słowem honoryfikatywnim

교수님께 (gyosunimkke)
- dla profesora




gwa

Spójnik, „i”, „oraz”, „a”, „a także”, słowo kończy się na spółgłoskę


토요일과 일요일 (toyoilgwa ilyoil)
- sobota i niedziela




wa

Spójnik, „i”, „oraz”, „a”, „a także”, słowo kończy się na samogłoskę


폴란드와 한국 (pollandeuwa hanguk)
- Polska i Korea



이나



ina

Spójnik, „lub”, „czy też”, „albo”, używane do wyliczania, słowo kończy się na spółgłoskę


책이나 영화
(chaegina yeonghwa)
-książka albo film






na

Spójnik, „lub”, „czy też”, „albo”, używane do wyliczania, słowo kończy się na samogłoskę


캄보디아나 라오스 (kambodiana laoseu)
-Kambodża albo Laos



to/do

Spójnik, „i”, „też”, „a nawet”, „również”

나도 (nado) - ja też



보다



boda


Spójnik „od”, „niż”, stosowane do porównywania ludzi lub przedmiotów


포즈난 보다
(pojeunan boda)
- niż Poznań/od Poznania




nim

Tworzy formy honoryfikatywne od niektórych rzeczowników określających osoby


푸모님(pumonim)
-rodzice



deul

Tworzy liczbę mnoga rzeczowników, najczęściej ludzi. Nie trzeba jej używać jeśli liczba mnoga wynika z kontekstu


친구들 (chingudeul)
-przyjaciele


ZAIMEK

W koreańskim zaimki odzwierciedlają honoryfikatywność języka.

Jeśli z kontekstu zdania wynika, kogo nadawca ma na myśli, zaimek osobowy może lub nieraz powinien zostać pominięty.


Zaimki pierwszej osoby:


liczba pojedyncza

* 저      (jeo)            - honoryfikatywny, uprzejmy 

* 나      (na)             - nieformalny, uprzejmy, często poufały


liczba mnoga
* 우리   (uri)            - neutralny 
* 저희   (jeoheui)    - honoryfikatywny 



Zaimki drugiej osoby:


liczba pojedyncza

* 너         (no)                       - forma poufała, używana tylko do osób młodszych lub bardzo                                                                    bliskich przyjaciół 
* 당신      (dangsin)              - uprzejma forma poufała, stosowana do bliskich nam osób, niewiele                                                         młodszych lub starszych


liczba mnoga

* 당신든   (
dangshindeul)       - poufała, ale uprzejma forma
* 나희들   (neoheuideul)        - forma poufała, używana tylko do młodszych lub bardzo bliskich przyjaciół



No i tutaj to nie wszystko bo mamy jeszcze nasze honoryfikaty czyli 'oppa', 'noona', 'hyeong' itd...
Ale zeby tak wszystkiego nie mieszać o tym innym razem



Zaimki trzeciej osoby:


liczba pojedyncza 

* 그           (keu)                  - neutralny "on"
* 그녀        (keunyeo)          - neutralny "ona"
이분        (ibun)                 - honoryfikatywny "ten pan" / "ta pani" / "ta osoba"



liczba mnoga

* 그들        (keudeul)           - neutralny, "oni"
그녀들     (keunyeodeul)   - neutralny, "one"
여러분     (yeorobun)        - honoryfikatywny, "państwo"


Mamy też zaimki wskazujące (względem przedmiotów i miejsc) oraz pytające. Ale o tym również innym razem.

______________________________________________________
źródła: Koreański Kurs podstawowy wydawnictwa Edgard; www.szkolnictwo.pl



Żeby was nie przerazić ilością tego wszystkiego w tej części to tyle. 


Jednak sporo tego prawda? Ale jeśli oglądacie dramy na pewno większość zaimków już znacie wiec zostało je sobie tylko utrwalić. Z partykułami już niestety trudniej ale na pewno część z nich kojarzycie. ^.^



Hwaiting!


13 komentarzy:

  1. Bardzo to wszystko pomocne i ciekawe, ale wydaje mi się, że znalazłam kilka błędów:
    w przykładzie o słuchaniu muzyki w pokoju zamiast Dżudda- deudda, w przykładzie "z Polski" pollandeuseo- pollandeuEseo, a w "komarze" mogiła- mogiga ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. O, wielkie dzięki. Robiłam tabelkę w wordzie wiec musiał mi to poprawić a ja nie zauważyłam.
      Dzięki. ^.^

      Usuń
  2. Koreański stał się trochę jaśniejszy ;D

    OdpowiedzUsuń
  3. Zamieniłam się w pilnego ucznia i już nie mogę się doczekać kolejnej lekcji :D

    OdpowiedzUsuń
  4. Ojeju, w życiu nie widziałam takiego bloga... Może koreański jest troszkę dla mnie zbyt trudny, ale będę starała się pilnować kolejnych lekcji. ;)
    Ogółem twój blog jest baaaaaardzo dobry. Genialny! :) Będę starała się odwiedzać na bieżąco, chodź wiadomo, że nie zawsze będę miała tyle czasu.
    Jeśli pozwolisz, to zostawiam link do siebie, może wpadniesz. :)
    http://psychiczna-pulapka.blogspot.com/

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Może wpierw się dobrze naucz polskiego, a dopiero potem zabieraj się za koreański? ;>

      Usuń
    2. W wypowiedzi Agaty znalazłam jedynie błąd "chodź", który tak szczerzę pojawia się często, więc za bardzo się nie dziwię. ;)

      Usuń
  5. Świetny blog! Bardzo dziękuję ^.^

    OdpowiedzUsuń
  6. http://soul-of-asia.blogspot.com zapraszam :D kontynuacja nauki koreańskiego !

    OdpowiedzUsuń
  7. Odpowiedzi
    1. z książki kursu koreańskiego wyd. edgard

      Usuń
  8. Ten komentarz został usunięty przez autora.

    OdpowiedzUsuń
  9. http://www.szkolnictwo.pl/szukaj,J%C4%99zyk_korea%C5%84ski#Dialekty wow troszkę podobne

    OdpowiedzUsuń